Nie jest do końca wiadome jaka jest skala występowania SIBO i IMO w populacji.
Szacuje się, że problem dotyczy 2,5 – 22% osób.
Symptomami SIBO najczęściej są:
- dyskomfort w jamie brzusznej
- wzdęcia, gazy
- ból brzucha
- skurcze brzucha
- biegunka i/lub zaparcia
- nudności
SIBO (z ang. Small Intestinal Bacterial Overgrowth) możemy definiować na kilka sposobów:
- kliniczny zespół objawów ze strony przewodu pokarmowego, spowodowany nadmierną ilością bakterii w jelicie cienkim
- zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego, czyli wzrost liczby bakterii >10 5 w 1 mm treści jelitowej lub występowanie bakterii nietypowych dla okrężnicy
- przerost bakterii w jelicie cienkim, który wywołuje objawy żołądkowo-jelitowe
Należy podkreślić, że SIBO i IMO traktujemy jako skutek lub objaw, ponieważ u ich podnóża przeważnie leży też inny problem bądź choroba. Stąd zajmowanie się pacjentem jest kompleksowe, często z zaangażowaniem kilku specjalistów.
Bakteryjna fermentacja węglowodanów w jelitach generuje duże ilości kilku gazów i są to:
- wodór H2
- dwutlenek węgla CO2
- siarkowodór H2S
- metan CH4.
W SIBO mamy do czynienia z namnożeniem się bakterii Enterobacteriaceae, czyli E.coli oraz Klebsiella pneumoniae, które są producentami wodoru.
IMO (z ang. Intestinal Methanogen Overgrowth), kiedyś nazywano SIBO metanowym.
W 2020 r. zyskało ono osobną nazwę, gdyż nie mamy tutaj do czynienia z przerostem bakterii, a archeonów. Methanobrevibacter smithii jest uznawany za główny metanogenem odpowiedzialnym za produkcję metanu.
Co ciekawy, u wszystkich ludzi występują metanogeny w jelicie grubym, ale CH4 pojawia się w wydychanym powietrzu tylko wtedy, gdy stężenie Methanobrevibacter smithii przekracza 108/g suchej masy kału.
IMO kojarzymy z zaparciami, choć nie jest to regułą, gdyż metan spowalnia pasaż jelita cienkiego, równocześnie zwiększając aktywność skurczową. Wiemy też, że metan wpływa na funkcję nerwowo-mięśniową jelita cienkiego.
Uważa się, że produkcja metanu u ludzi jest spowodowana wyłącznie wytwarzaniem metanu w jelitach i jest ograniczona tylko do kilku gatunków bakterii. Dwa z tych metanogenów, Methanobrevibacter smithii i Methanobacterium ruminatum, znajdują się tylko w lewej części okrężnicy, gdzie uważa się, że produkcja metanu występuje u 54% zdrowych osób. Określone gatunki Bacteroides i Clostridioides, które bytują w jelitach, mogą również uwalniać CH4.
Dla SIBO siarkowodorowego charakterystyczny jest przerost bakterii produkujących siarkowodór. Powiązany jest z biegunkami, co jest głównie zasługa bakterii z rodzaju Fusobacterium i Desulfovibrio spp.
Konsekwencje nieleczonego SIBO/IMO mogą bardzo dotkliwe i można tutaj wymienić takie problemy jak:
- translokacja bakteryjna
- endotoksemia (sepsa, posocznica)
- zapalenie otrzewnej
- encefalopatia wątrobowa
- niewydolność jelit
- zespół złego wchłaniania (niedobory kwasów tłuszczowych, witamin A, D, E)
- osteoporoza
- problemy skórne (min. trądzik różowaty)
- anemia
- choroby autoimmunizacyjne
- problemy psychiczne – stany niepokoju, lęki, ataki paniki, obsesje